USG układu moczowego
Co oceniamy podczas USG?
Nerki
Lekarz ocenia m.in. wielkość i położenie nerek, budowę miąższu, układ kielichowo-miedniczkowy, obecność zastoju moczu, torbiele, większe guzy i inne zmiany oraz część złogów w nerkach.
Drogi moczowe
Prawidłowe moczowody są zwykle słabo widoczne w USG. Badanie może jednak wykazać ich poszerzenie, co może sugerować utrudniony odpływ moczu, np. z powodu kamienia.
Pęcherz moczowy
Przy odpowiednio wypełnionym pęcherzu można ocenić jego kształt, wypełnienie, grubość i wygląd ścian, obecność kamieni, skrzepów, uchyłków oraz większych zmian w świetle pęcherza. USG nie zastępuje cystoskopii, jeśli potrzebna jest dokładna ocena wnętrza pęcherza.
Jak przygotować się do badania?
Przyjdź z wypełnionym pęcherzem
Około godzinę przed badaniem warto wypić 0,5-1 litr niegazowanej wody i nie oddawać moczu do czasu USG. Pęcherz powinien być dobrze wypełniony, ale nie musi powodować silnego bólu.
Czy trzeba być na czczo?
Do samego USG układu moczowego zwykle nie trzeba być na czczo. Jeśli jednocześnie wykonywane jest pełne USG jamy brzusznej, pracownia może zalecić pozostanie bez jedzenia przez kilka godzin.
Jak wygląda badanie?
Pacjent najczęściej leży na plecach. Lekarz nakłada żel na skórę i przesuwa głowicę USG po brzuchu oraz okolicy lędźwiowej, oceniając kolejno nerki, drogi moczowe i pęcherz. W niektórych sytuacjach lekarz może poprosić o zmianę pozycji ciała. Badanie zwykle trwa około 10-20 minut i jest całkowicie bezbolesne - nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Największym dyskomfortem może być konieczność utrzymywania pełnego pęcherza.
Pomiar zalegania moczu po mikcji (PVR)
Jeśli lekarz chce sprawdzić, czy pęcherz prawidłowo się opróżnia, może wykonać dodatkowo pomiar PVR: USG pełnego pęcherza, oddanie moczu, a następnie ponowne USG. Pozwala to określić ilość moczu pozostającą w pęcherzu po mikcji.
Zobacz osobną stronę o pomiarze PVRKiedy wykonuje się USG układu moczowego?
- krwiomocz
- ból okolicy lędźwiowej
- podejrzenie kamicy
- nawracające zakażenia dróg moczowych
- zaburzenia oddawania moczu
- podejrzenie zatrzymania moczu
- nieprawidłowe wyniki badań nerek
- podwyższona kreatynina lub obniżony eGFR
- kontrola wcześniej stwierdzonych zmian w nerkach lub pęcherzu
Czego USG może nie wykryć?
Prawidłowe USG nie wyklucza wszystkich chorób układu moczowego. Dlatego lekarz może zalecić dodatkowo UroTK, cystoskopię, tomografię lub inne badanie.
- małego kamienia w moczowodzie
- niewielkiego guza pęcherza
- bardzo małych zmian w nerce
- niektórych przyczyn krwiomoczu
Co może oznaczać wynik?
„Nerki bez cech zastoju”
Nie stwierdzono poszerzenia układu zbierającego mocz sugerującego utrudniony odpływ.
„Poszerzenie UKM”
Układ kielichowo-miedniczkowy nerki jest poszerzony. Może to być związane z utrudnionym odpływem moczu i wymaga oceny przyczyny.
„Torbiel prosta nerki”
Bardzo częsta, najczęściej łagodna zmiana. Wiele prostych torbieli nie wymaga leczenia.
„Złóg w nerce”
W nerce uwidoczniono strukturę odpowiadającą kamieniowi. Nie każdy kamień jest jednak dobrze widoczny w USG.
„Pęcherz o pogrubiałej ścianie”
Może występować z różnych przyczyn i wynik należy interpretować w połączeniu z objawami oraz stopniem wypełnienia pęcherza.
Ważne: Jeśli badanie ma obejmować pęcherz moczowy, nie oddawaj moczu bezpośrednio przed USG - odpowiednio wypełniony pęcherz znacznie poprawia możliwość jego oceny.