USG prostaty
Co oceniamy podczas badania?
Najważniejszym elementem TAUS jest pomiar wielkości prostaty.
- wymiary gruczołu krokowego
- jego przybliżoną objętość
- stopień powiększenia prostaty
- ogólny kształt i zarys gruczołu
- orientacyjnie jego położenie względem pęcherza moczowego
Objętość prostaty
Podczas badania prostata jest mierzona w kilku wymiarach, a aparat USG na ich podstawie oblicza jej objętość (wynik podawany jest najczęściej w mililitrach). U wielu młodszych dorosłych mężczyzn prostata ma objętość około 20-30 ml, jednak wraz z wiekiem może się powiększać - najczęściej z powodu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH). Powiększona prostata nie oznacza raka. Wielkość prostaty może mieć znaczenie przy ocenie dolegliwości takich jak słabszy strumień moczu, częste oddawanie moczu (także w nocy), uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, trudność w rozpoczęciu oddawania moczu czy nagłe parcie na mocz - oraz pomagać lekarzowi przy wyborze leczenia. Sama wielkość prostaty nie przesądza jednak o nasileniu objawów: duża prostata może powodować niewielkie dolegliwości, a stosunkowo mała - znaczne problemy z oddawaniem moczu.
Jak się przygotować?
Przyjdź z wypełnionym pęcherzem
Około godzinę przed badaniem warto wypić 0,5-1 litra niegazowanej wody i nie oddawać moczu. Pęcherz powinien być dobrze wypełniony, ale nie musi powodować silnego bólu ani bardzo nasilonego parcia.
Czy trzeba być na czczo?
Zwykle nie. Do samego USG prostaty przez powłoki brzuszne nie ma konieczności pozostawania na czczo.
Jak wygląda badanie?
Pacjent leży na plecach z odsłoniętą dolną częścią brzucha. Lekarz nakłada żel na skórę podbrzusza, przykłada głowicę USG nad wypełnionym pęcherzem, uwidacznia prostatę, mierzy jej wymiary i oblicza przybliżoną objętość gruczołu. Badanie trwa zwykle kilka-kilkanaście minut i jest całkowicie bezbolesne - nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego i może być wielokrotnie powtarzane. Jedynym dyskomfortem może być konieczność utrzymywania pełnego pęcherza przed badaniem.
TAUS a TRUS - czym się różnią?
Dla większości pacjentów wymagających jedynie określenia wielkości prostaty, badanie przez powłoki brzuszne (TAUS) może być wystarczające.
TAUS
USG wykonywane przez powłoki brzuszne. Najczęściej służy do podstawowej oceny prostaty, pomiaru jej objętości i orientacyjnej oceny wielkości gruczołu.
TRUS
USG wykonywane przez odbytnicę. Pozwala dokładniej uwidocznić prostatę i jej budowę - stosowane w wybranych sytuacjach, gdy potrzebna jest bardziej precyzyjna ocena.
Czy USG wykrywa raka prostaty?
Nie jest to badanie służące do rozpoznawania raka prostaty. Prawidłowy obraz prostaty w USG nie wyklucza nowotworu. W diagnostyce raka prostaty wykorzystuje się przede wszystkim:
- PSA
- badanie prostaty palcem przez odbytnicę (DRE)
- rezonans magnetyczny prostaty (mpMRI)
- w określonych sytuacjach biopsję prostaty
Co może oznaczać wynik?
„Prostata o objętości 45 ml”
Oznacza, że prostata jest powiększona. Najczęściej jest to związane z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego. Sama objętość nie decyduje jednak o konieczności leczenia.
„Gruczoł krokowy powiększony”
To bardzo częsty wynik u mężczyzn w średnim i starszym wieku. Dalsze postępowanie zależy przede wszystkim od objawów pacjenta, wyniku PSA, badania lekarskiego oraz ewentualnych dodatkowych badań.
„Prostata niepowiększona”
Oznacza prawidłową lub niewielką objętość gruczołu. Nie wyklucza jednak wszystkich chorób prostaty.
Ważne: USG prostaty przez powłoki brzuszne nie zastępuje badania PSA, badania urologicznego ani rezonansu prostaty, jeśli istnieje podejrzenie nowotworu.