USG moszny i jąder
Kiedy wykonuje się USG moszny?
Badanie może być potrzebne m.in. przy:
- bólu jądra lub moszny
- wyczuwalnym guzku
- obrzęku moszny
- urazie
- nagłej zmianie wielkości jądra
- podejrzeniu wodniaka
- żylakach powrózka nasiennego
- podejrzeniu zapalenia jądra lub najądrza
- problemach z płodnością
- kontroli wcześniej stwierdzonej zmiany
Co oceniamy podczas badania?
Badanie nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego i może być wielokrotnie powtarzane. Podczas USG lekarz może ocenić:
- wielkość i budowę jąder
- symetrię obu jąder
- miąższ jąder
- najądrza
- obecność torbieli
- obecność płynu wokół jądra
- poszerzone żyły powrózka nasiennego
- zmiany pourazowe
- guzki i inne nieprawidłowe zmiany
Jak wygląda badanie?
Pacjent leży na plecach. Lekarz nakłada żel na skórę moszny i przykłada głowicę USG, porównując zwykle oba jądra i najądrza. W niektórych sytuacjach lekarz może poprosić o zmianę pozycji albo krótkie parcie, np. przy ocenie żylaków powrózka nasiennego. Badanie zwykle trwa około 10-20 minut.
Czy USG moszny boli?
Nie - samo badanie jest nieinwazyjne i bezbolesne. Jeżeli jednak moszna jest bardzo obrzęknięta lub bolesna, dotyk głowicy może powodować przejściowy dyskomfort. Do standardowego USG moszny nie trzeba się specjalnie przygotowywać - nie musisz być na czczo, mieć pełnego pęcherza ani odstawiać leków. Wystarczy normalna higiena; warto tylko zabrać wcześniejsze wyniki USG, jeśli takie były wykonywane.
Co może wykazać USG?
Wodniak jądra
Nagromadzenie płynu wokół jądra, które może powodować powiększenie moszny lub uczucie ciężaru.
Żylaki powrózka nasiennego
Poszerzone żyły w mosznie, najczęściej po lewej stronie. Mogą powodować uczucie ciągnięcia, dyskomfort lub mieć znaczenie przy diagnostyce niepłodności.
Zapalenie najądrza lub jądra
USG może wykazać cechy stanu zapalnego, szczególnie po zastosowaniu badania Doppler.
Torbiele
Drobne torbiele najądrza są częste i zwykle mają łagodny charakter.
Guz jądra
USG jest podstawowym badaniem przy podejrzeniu zmiany w jądrze. Przy podejrzanej zmianie lekarz może zlecić dodatkowo markery nowotworowe krwi (AFP, β-hCG, LDH) i konsultację urologiczną - każdy nowy, twardy guzek w jądrze powinien być oceniony przez lekarza.
USG a badanie Doppler
Zwykłe USG pokazuje przede wszystkim budowę jąder, najądrzy i innych struktur moszny. USG Doppler pozwala dodatkowo ocenić przepływ krwi i jest szczególnie przydatne przy podejrzeniu skrętu jądra, zapalenia lub żylaków powrózka nasiennego.
Nagły ból jądra - kiedy pilnie do lekarza?
Nagły, silny ból jądra może być objawem skrętu jądra i wymaga pilnej oceny lekarskiej - najlepiej w izbie przyjęć lub na ostrym dyżurze. USG Doppler może pomóc ocenić przepływ krwi, ale przy silnym podejrzeniu skrętu nie należy opóźniać pilnej konsultacji chirurgicznej lub urologicznej. Objawy alarmowe to m.in.:
- nagły silny ból jednego jądra
- szybki obrzęk moszny
- nudności lub wymioty
- jądro ustawione wyżej niż zwykle
Ważne: USG moszny i jąder jest szybkim i bezpiecznym badaniem, które bardzo dobrze sprawdza się w diagnostyce bólu, guzków, obrzęku i innych zmian w mosznie.