TRUS - USG przezodbytnicze prostaty
Co oceniamy podczas TRUS?
Dzięki niewielkiej odległości głowicy od gruczołu krokowego, TRUS pozwala dokładniej niż USG przez powłoki brzuszne ocenić:
- wymiary i objętość prostaty
- ogólny kształt i strukturę gruczołu
- symetrię prostaty
- obecność zwapnień, torbieli lub innych widocznych zmian
- pęcherzyki nasienne
- relację prostaty do otaczających struktur
Kiedy TRUS może być potrzebne?
Nie każdy pacjent z dolegliwościami ze strony prostaty wymaga TRUS. Lekarz może je zalecić:
- gdy potrzebny jest dokładniejszy pomiar objętości prostaty
- przy diagnostyce łagodnego rozrostu prostaty
- przed niektórymi zabiegami dotyczącymi prostaty
- przy nieprawidłowościach stwierdzonych w innych badaniach
- przy wybranych problemach dotyczących pęcherzyków nasiennych lub dróg wyprowadzających nasienie
- jako element niektórych procedur wykonywanych pod kontrolą USG
TRUS a zwykłe USG prostaty
Jeżeli potrzebny jest jedynie orientacyjny pomiar wielkości prostaty, często wystarcza TAUS (przez powłoki brzuszne). Jeśli lekarz potrzebuje dokładniejszej oceny gruczołu lub pęcherzyków nasiennych, może zaproponować TRUS. To nie jest też to samo co biopsja prostaty - TRUS jest badaniem obrazowym, a biopsja polega na pobraniu fragmentów tkanki do badania histopatologicznego.
TAUS - przez powłoki brzuszne
Głowica znajduje się na skórze podbrzusza. Dobrze sprawdza się do podstawowej oceny prostaty, orientacyjnego pomiaru jej objętości oraz kontroli pęcherza i zalegania moczu. Zwykle wymaga wypełnionego pęcherza.
TRUS - przez odbytnicę
Głowica znajduje się w odbytnicy, bezpośrednio za prostatą. Pozwala uzyskać dokładniejszy obraz gruczołu, precyzyjniejszy pomiar jego objętości oraz lepszą ocenę budowy prostaty i pęcherzyków nasiennych. Do samego TRUS pełny pęcherz zazwyczaj nie jest potrzebny.
Jak wygląda badanie?
Pacjent najczęściej leży na boku z nogami lekko podkurczonymi. Lekarz zabezpiecza głowicę USG jednorazową osłoną, nakłada żel, delikatnie wprowadza cienką głowicę do odbytnicy, uwidacznia prostatę na monitorze i wykonuje pomiary. Badanie zwykle trwa około 5-15 minut. Najczęściej nie jest bolesne, ale może powodować krótkotrwały dyskomfort lub uczucie rozpierania - jest zwykle dobrze tolerowane i nie wymaga znieczulenia. Jeżeli masz silny ból odbytu, aktywny stan zapalny lub niedawno przeszedłeś/aś zabieg w tej okolicy, warto poinformować o tym lekarza przed badaniem.
Jak się przygotować?
Do diagnostycznego TRUS zwykle nie jest potrzebne szczególne przygotowanie, a do samego badania nie trzeba być na czczo. W zależności od pracowni lekarz może zalecić:
- wypróżnienie przed badaniem
- czasem niewielką wlewkę doodbytniczą
- zabranie wcześniejszych wyników PSA, MRI lub poprzednich badań USG
Czy TRUS wykrywa raka prostaty?
TRUS nie jest obecnie podstawowym badaniem służącym do wykrywania raka prostaty - niektóre nowotwory mogą być w klasycznym USG przezodbytniczym niewidoczne. Prawidłowy wynik TRUS nie wyklucza raka prostaty. Jeżeli istnieje podejrzenie nowotworu, lekarz bierze pod uwagę przede wszystkim:
- PSA
- badanie per rectum (DRE)
- rezonans magnetyczny prostaty (mpMRI)
- w wybranych sytuacjach biopsję prostaty
Co może oznaczać wynik?
„Prostata symetryczna, bez widocznych zmian ogniskowych”
Oznacza prawidłowy, jednorodny obraz gruczołu bez podejrzanych zmian widocznych w badaniu. Nie wyklucza to jednak wszystkich chorób prostaty, w tym raka.
„Zwapnienia w miąższu prostaty”
Bardzo częsty, zwykle łagodny wynik u mężczyzn w średnim i starszym wieku. Najczęściej nie wymaga dalszego leczenia.
„Pęcherzyki nasienne bez zmian”
Oznacza prawidłowy obraz struktur odpowiedzialnych za produkcję części płynu nasiennego.
Ważne: TRUS jest krótkim i zwykle dobrze tolerowanym badaniem, które pozwala dokładnie zmierzyć prostatę i ocenić jej podstawową budowę. Nie zastępuje jednak MRI ani biopsji, jeśli istnieje podejrzenie raka prostaty.